Những hạn chế về công nghệ không thể vượt qua, cùng với lợi nhuận thấp khiến việc đầu tư vào ắc quy trở thành một lựa chọn đầy rủi ro cho những người tham gia cuộc đua.
Thực trạng
Theo báo Financial Times (FT), từ khi xuất hiện lần đầu cách đây 8 năm, ắc quy xe điện đã trở thành một cuộc đua giữa các hãng sản xuất để khai thác lợi thế của ô tô điện đang bùng nổ.
Tuy nhiên, những dự đoán về sự phát triển công nghệ và cải tiến kỹ thuật của ắc quy điện vẫn chỉ là mơ tưởng xa vời, trong khi biên lợi nhuận của ngành này lại vô cùng thấp, và vấn đề ô nhiễm môi trường cũng gây ra mối lo ngại.
Đặc biệt, theo FT, những hạn chế khó khăn về công nghệ kỹ thuật có thể biến ngành này thành nơi trở thành tâm điểm của sự lãng phí vốn đầu tư của những người tham gia cuộc đua.
Hạn chế trong quá trình sản xuất
Trong khi Mỹ đang đầu tư hàng tỷ USD vào việc xây dựng các nhà máy ắc quy ‘siêu khổng lồ’ trên toàn quốc, Anh cũng đang lo lắng với sự suy giảm của ngành công nghiệp ắc quy trong nước. Châu Âu đã xây dựng nhiều nhà máy sản xuất ắc quy, nhưng Trung Quốc vẫn dẫn đầu trong lĩnh vực này, tự tin rằng họ sẽ là người chiến thắng trong cuộc đua của ngành ô tô điện trong tương lai.
Hầu hết mọi người đều thừa nhận rằng việc phát triển ắc quy là điều cần thiết cho xe điện. Tuy nhiên, lịch sử cho thấy ngành công nghiệp này gặp nhiều khó khăn về lợi nhuận, yêu cầu vốn đầu tư lớn, gây ô nhiễm môi trường và gặp phải nhiều hạn chế về công nghệ. Financial Times nhấn mạnh rằng những hãng sản xuất ắc quy, nếu không nhận được sự hỗ trợ mạnh mẽ từ chính phủ, cuối cùng cũng sẽ đối mặt với nguy cơ phá sản.
Thị trường Châu Á đứng đầu
Hiện nay, hầu hết các nhà máy sản xuất ắc quy lớn đều tập trung ở Châu Á. Sony đã tiên phong với nhà máy sản xuất ắc quy Lithium vào những năm 1990, nhưng sau nhiều năm lỗ nặng, họ đã phải bán nhà máy này vào năm 2016.
Panasonic của Nhật Bản, Samsung và LG của Hàn Quốc cũng đầu tư vào lĩnh vực này và có doanh số bán hàng ổn định. Tuy nhiên, họ vẫn gặp khó khăn trong việc tăng lợi nhuận từ doanh thu (margin) lên mức 10%, hoặc thậm chí đạt doanh thu hàng tỷ USD, đều là mục tiêu xa vời.
Hiện tại, tập đoàn ắc quy phát triển nhanh nhất và có lợi nhuận cao nhất vẫn là CATL của Trung Quốc, họ nhận được nhiều ưu đãi và bảo vệ từ chính phủ.
Một trong những nguyên nhân chính gây khó khăn cho việc tăng lợi nhuận trong ngành ắc quy là cơ chế sản xuất của nó. Các nhà máy phải tiêu thụ lượng lớn nguyên liệu gây ô nhiễm môi trường như Nickel hoặc Lithium, rồi phải xử lý chúng với quy mô lớn. Sau đó, họ phải đầu tư hàng trăm triệu USD vào các thiết bị sản xuất.
Thành phẩm được bán cho các nhà máy sản xuất xe điện không đảm bảo sự trung thành của khách hàng hoặc doanh số bán hàng sau khi kết thúc hợp đồng. Khi bạn bán ắc quy cho các nhà máy sản xuất xe điện, mọi liên kết giữa bạn và sản phẩm cũng chấm dứt.
Hậu quả của việc một ngành công nghiệp khó kiếm lời như vậy có thể làm giảm sự hứng thú của các nhà đầu tư đối với thị trường này. Có lẽ đó là lý do mà Tesla đã xây dựng nhà máy của mình tại Trung Quốc thay vì ở các quốc gia khác.
Giới hạn về công nghệ
Có lẽ mọi người thường nghĩ rằng sự phát triển của công nghệ sẽ làm cho xe điện trở nên rẻ hơn và tiện lợi hơn, đặc biệt là trong lĩnh vực ắc quy. Tuy nhiên, thực tế không phải như vậy.
Theo Financial Times, công nghệ cơ bản của ắc quy đã tồn tại và phát triển rất chậm trong nhiều năm qua. Các phản ứng hóa học trong ắc quy không thể đơn giản hóa lại mà vẫn giữ được hiệu suất.
Việc phụ thuộc vào phản ứng giữa cực dương và cực âm trong hóa điện của ắc quy đã làm hạn chế khả năng lưu trữ năng lượng của chúng. Các nhà khoa học đang tìm cách tìm ra vật liệu mới để thay thế Lithium, nhưng vẫn chưa có giải pháp đột phá nào cho ngành công nghiệp ô tô điện, ít nhất là trong việc sản xuất hàng loạt.
Ắc quy với công nghệ cũ kỹ cần phải hoạt động tốt trong mọi điều kiện thời tiết, sạc nhanh và cung cấp năng lượng hiệu quả cho việc di chuyển xe với tốc độ cao, đồng thời cần phải đảm bảo an toàn, giá cả phải phải chăng và thân thiện với môi trường theo yêu cầu ở Châu Âu. Những tiêu chuẩn đó đặt ra quá nhiều thách thức đối với công nghệ ắc quy hiện nay.
Nhầm đường
Để giảm chi phí, các nhà máy tăng sản lượng thông qua kinh nghiệm sản xuất và làm việc khéo léo để nâng cao chất lượng sản phẩm và giảm giá thành. Tuy nhiên, việc mở rộng quy mô đòi hỏi vốn, không chỉ là vấn đề kỹ thuật. Do đó, các thị trường có vốn và lao động rẻ như Trung Quốc thường được lựa chọn.
Tờ FT dự đoán cuộc chiến về ắc quy ở các nước phát triển sẽ kết thúc tương tự như ngành tấm pin năng lượng mặt trời, tivi,… khi Trung Quốc trở thành người chiến thắng cuối cùng.
Nếu ắc quy trở thành mặt hàng chiến lược trong cuộc cách mạng ô tô điện, các xung đột thương mại sẽ buộc các quốc gia phải tự chủ trong lĩnh vực này.
Tuy nhiên, tờ FT lưu ý rằng sự quá tập trung vào ắc quy có thể làm cho các quốc gia bỏ qua những giá trị quan trọng khác trong ngành như thu thập dữ liệu người lái, thiết kế, an toàn và phát triển phần mềm kinh doanh. Đó là các lĩnh vực mà các quốc gia phát triển có thể tận dụng để kiếm lợi nhuận thay vì tập trung quá nhiều vào ắc quy.
Trong cuộc đua xe điện hiện nay, rõ ràng không phải ai sản xuất nhiều ắc quy hơn là thắng cuộc, vì công nghệ của nó đã đạt giới hạn và không mang lại lợi nhuận lớn. Thực sự có giá trị nhất trong ngành xe điện là phần mềm và dữ liệu, điều mà nhiều công ty ở Thung lũng Silicon đang làm rất tốt.
